Page 129 - 15_6_Sinif_TK_Turkce.indb
P. 129
3. BÖLÜM 6TURTK-082 6. Sınıf Türkçe
PARAGRAFI İKİYE BÖLME / PARAGRAFIN AKIŞINI BOZAN CÜMLE
Paragrafı İkiye Bölme bahsediyor. III numaralı cümleyle birlikte ise aba güreşine
Paragrafı oluşturan cümleler, konu bakımından birbiriyle bağ- dayanan bir spor dalından bahsedilerek ele alınan konunun
lantılıdır. Paragrafta anlatılan konu ya da düşünce değiştiğin- farklı yönüne değinilmeye başlanmış. Bu nedenle paragraf
de yeni bir paragraf oluşturmak gerekir. Aslında paragrafı ikiye ikiye bölünmek istenirse ikinci paragraf III numaralı cümle ile
bölmek demek paragraftaki iki ayrı konuyu ya da aynı konunun başlar.
farklı boyutlarını anlatan bölümleri tespit etmek demektir. Parag- Paragrafın Akışını Bozan Cümle
rafı ikiye bölme sorularını çözerken şunlara dikkat etmek gerekir: Paragrafta her bir cümle anlam bütünlüğünü, anlam akışını
• Paragraftaki cümleleri hızlıca okuyup giriş cümlesinden sağlayacak şekilde bir konu etrafında bir araya getirilir. Pa-
hareketle farklı bir konuya ya da konunun farklı bir yönüne ragrafla “düşünce” bakımından uyuşmayan, anlatılanların dı-
değinilmeye başlanan cümleyi aramalıyız. şına çıkan cümle, paragrafın düşünce akışını bozar.
• İkinci paragrafın ilk cümlesi, paragrafın giriş cümlesi özel- Paragrafın akışını bozan cümleleri belirlerken şunlara dikkat
liklerini taşımalıdır. etmek gerekir:
• Bağlayıcı ifadelerle birbirine bağlanan cümlelere dikkat et- • Cümleler birbirinin devamı mı, değil mi kontrol etmeliyiz.
meliyiz. Eğer bir cümle kendinden önceki cümleyle anlam • Düşüncenin akışını bozan cümleyi paragraftan çıkardıktan
ve yapı bakımından bağlıysa bu cümle paragrafın ikiye sonra numaralanmış cümleler birbirinin devamı mı kontrol
bölen cümle olmaz. etmeliyiz.
Örnek: Örnek:
Örnek:
Örnek:
(I) Aba güreşi spor tarihinin en eski güreş türüdür. (II) Güreş- (I) Yolların kenarlarında ağaçlar değil, koca koca binalar
çiler, sırtlarına aba giyerek ve bellerine kuşak bağlayarak bu sıralanıyor artık. (II) Kasabalarımızın içinden geçen billur ır-
sporu icra ederler. (III) Bir Uzak Doğu sporu olarak bilinen maklara hasret kalacağız bu gidişle.(III) Ağaçların gölgesin-
judonun kökeninin aba güreşine dayandığı tahmin edilmek- de değil; gri, sevimsiz binaların gölgesinde serinliyoruz. (IV)
tedir. (IV) Zira aba güreşi MÖ 4. yüzyılda Türkler tarafından Serinlemek isteyenler şehirlerden kaçıyor artık. (V)Yazık ki
Çinlilere öğretilmiştir. (V) Günümüzde İsveç’te yapılan pan- bir avuç yeşili dahi bulamayacağız bu beton yığınlarının ara-
tolon güreşinin kökeninin de benzer şekilde aba güreşine sında.
dayandığı düşünülmektedir. Bu paragrafta I, II, IV ve V. cümleler çarpık kentleşme ve ye-
Bu soruda paragrafta konunun değiştiği ya da konunun farklı şilin yok oluşundan söz ediyor. Fakat III. cümle şehirlerden
yönden ele alındığı cümleyi belirlememiz gerekiyor. Parag- serinlemek amacıyla kaçanlardan söz ediyor. Bu nedenle III.
raftaki I ve II numaralı birbirine bağlayıcı unsurlarla bağlana- cümle paragrafın düşünce akışını bozmaktadır. Bu cümle pa-
rak “aba güreşi”inin ne olduğundan, nasıl icra edildiğinden ragraftan çıkarılarak paragrafta anlamsal bütünlük sağlanır.
Etkinlik-1
Aşağıdaki cümlelerin numaralarını anlamlı bir paragraf oluşturacak şekilde sıralayınız.
a. (I) Çember, çocuklar ve büyüklerin çe- b. (I) Tatlı su kaynaklarının azalması, c. (I) Otuz yıl süren araştırmalar sonunda
şitli oyunlarda kullandıkları bir oyun- insanlığın devamını tehdit etmek- çocukların, yaz tatilinde, bir önceki eğitim
caktır. (II) Bir değnekle ya da elle toprak tedir. (II) Her ne kadar yeryüzünün yılına göre zihinsel olarak bir ay gerile-
zeminde ya da sokaklarda yuvarlanarak %71'i suyla kaplı olsa da yararlana- dikleri saptandı. (II) Yine başka bir araş-
oynanır. (III) Toptan sonra, dünyada bileceğimiz su miktarı azdır. (III) İlk tırmaya göre çocuklar tatil boyunca zekâ
en yaygın kullanılan oyuncak olduğu yerleşim bölgeleri tatlı su kaynak- derecelerinden bir puan kaybediyorlar.
kabul edilir. (IV) Eski Yunan'da bedeni larına yakın yerlerde kurulmuştur. (III) Uzmanlara göre çocuklar boş zaman-
güçlendirmek için çember çevrilmesi, (IV) Çünkü yeryüzündeki suların larında fazla kitap okumuyor. (IV) Yeni
çemberin aslında bir oyuncak olmadığı- %97'si tuzlu su, yalnızca %3'ü tatlı öğretim yılı başladığında yaz tatilini öğ-
nı gösterir. (V) Ayrıca ekseni çevresinde sudur. (V) Bunun da onda dokuzu retici faaliyetlerle değerlendirmeyen ço-
döndürülmesine, belirli hedeflere atılması- kutuplar ve buzullarla bağlantılıdır cukların geri kaldığı da tespit edildi. (V)
na dayanan çeşitli oyunları da vardır. Düşüncenin akışını bozan cümle: Bu fark kısa sürede kapatılsa da anne
babalara büyük görev düşüyor.
Düşüncenin akışını bozan cümle: Düşüncenin akışını bozan cümle:
127
