Page 110 - 15_6_Sinif_TK_Turkce.indb

3. BÖLÜM 6TURTK-077 6. Sınıf Türkçe

HİKÂYE UNSURLARI / ANLATICI TÜRLERİ / DİL VE ANLATIM ÖZELLİKLERİ

Etkinlik-2
Hikâye Unsurları
Hikâye edici yani olay çevresinde gelişen metin türlerinde Aşağıda verilen metinlerin kaçıncı kişi ağzıyla anlatıldığı-
olay, yer (mekân), zaman ve kişiler olmak üzere dört temel nı altlarındaki boşluklara yazınız.
unsur bulunur. Bu unsurlara “hikâye unsurları” denir.
Olay: Hikâyede ele alınan yaşantı ya da duruma “olay” denir. a. Bugün okulda düştüm ve ayağım çok acıdı. Öğretmenimiz,
Kişiler: Hikâyedeki olayın oluşmasını sağlayan ya da olayı babamı okulda çağırdı. Babam okula geldi ve beni hasta-
yaşayan kişilerdir. neye götürdü. Doktor, ayağımın burkulduğunu söyleyip
Yer (Mekân): Hikâyedeki olay ya da olayların yaşandığı çev- bir süre dinlenmem gerektiğini söyledi. Bir süre evde
re veya mekândır. dinlenip iyileşmeyi bekleyeceğim.
Zaman: Hikâyedeki olay veya olayların yaşandığı dönem, an,
zamandır. ............................................................................
Anlatıcı Türleri
Roman, hikâye, masal gibi olay anlatımına dayalı metinlerde
I veya III. kişili anlatım kullanılır. b. Vapurun kalkmas›na çok az kalm›şt›. Ufakl›k, babas›na
I. Kişi Ağzıyla Anlatım: Metindeki olayların yine metindeki sorular sorarken ablası çay›n› yudumlayarak engin
kahramanlardan birinin ağzından anlatıldığı anlatım türüdür. düşüncelere dald›. Yan›ndaki yaşl› adam, yüzündeki
Anlatıcı, kendi dil ve üslubunu kullanır ve birinci tekil (ben) garip ve komik tebessümle elindeki gazeteye bak›yor-
veya birinci çoğul (biz) kişi ağzından konuşur. du. Yaln›z gazeteyi ters tutuyordu.
III. Kişi Ağzıyla Anlatım: Metindeki olayların metnin dışındaki
gözlemci tarafından anlatıldığı anlatım türüdür. Olaylar, üçün- ............................................................................
cü kişi ağzından (o/onlar) anlatılır. Anlatıcı, metindeki kahra-
manlardan biri değildir, sadece gördüklerini anlatır.
Etkinlik-1
Aşağıdaki metinlerin hikâye unsurlarını yazınız.
a. b. Vakit gece yarısı olmuştu. Sultan'ın bir gece-
Öğleden sonra annem, Mithat Bey ve arkadaşım yi daha soruların pençesinde kıvranarak geçirecek
geldi. Bana uzatılan ellere, bir uçurumun dibindeymi- gücü yoktu. Ani bir kararla doğruldu. Abdest aldı, iki
şim gibi sarıldım. Bir tek cevabı saatlerce sürebilecek rekât namaz kıldı, sonra vezirini çağırttı. Sadece veziri
sorular soruyorlardı, hiçbirine cevap veremiyordum. değildi o; dert ortağı, can yoldaşıydı. Bütün sıkıntıla-
Yüzlerce kelimeyi bir arada ifade edebilecek bir baş rını onunla paylaşabilirdi. Durumdan onun da haberi
hareketi, bir soluk, bir bakış arayarak susuyordum. olursa belki biraz rahat ederim, diye düşünüyordu.
Onlar hastaneye dışarıdaki hayatın karıştığı saatlerde Gecenin bir vakti çağrılan vezir, endişe ve korku için-
gelmişlerdi. Bu odanın gecesini, sabahını tanımıyorlardı. de üstünü giyip huzura çıktı. Sultan, vezirin geldiğini fark
Akşama kadar oturdular. Sağlıklı olmak neşesi- etmemiş gibiydi. Veziri görünce tebessüm ederek,
ni gizleyemiyorlardı. Yalnız annemin gözleri arada bir — Hazırlan, çıkıp biraz dolaşalım, dedi.
dalıyordu. Akşam olunca gittiler. Gazetelere biraz göz Gecenin karanlığında şehrin ara sokaklarında yü-
atıp yattım ve uyumaya çalıştım. rümeye başladılar. Karşılaştıkları insanlara hâl hatır
Olay: sorarak ilerliyorlardı.
Olay:
Kişiler:
Kişiler:
Mekân:
Mekân:
Zaman:
Zaman:

108