Page 109 - 15_6_Sinif_TK_Turkce.indb
P. 109

Test 8
                                                                        Parçada Anlam
          3.  Birçoğumuz  Pisagor’u  (MÖ  530-450)  ortaya  attığı  dik   6.  Kitaplar yazılmış nasihat dolu,
             üçgen teoremi ile matematik derslerinden tanımaktadır.      Birlikte güçlenir gençliğin kolu,
             Ancak  Pisagor’un  bilime  yaptığı  tek  katkı  bu  değildir.      Gençliğe emanet Atatürk yolu,
             Müzikteki matematiksel gizemi keşfederek yazıya dök-
             menin temelini de Pisagor atmıştır. Diğer yandan Pisa-     Hepimiz bu yurdun evlatlarıyız.
             gor, günümüzde ulaştığımız bilim seviyesinin de teme-                        Âşık Veysel ŞATIROĞLU
             lini atan kişilerdendir. O, kendi devrine kadar gelişmiş   Bu şiirde,
             bütün çalışmaları bir disiplin altında toplamış; geometri,      I. Gençliğin kıymeti, ihtiyarlıkta bilinir.
             aritmetik,  astronomi,  coğrafya,  müzik  ve  tabiat  bilgisi
             olarak ayrı ayrı bilim dalları oluşturmuştur.          II. Kır atın yanında duran ya huyundan ya suyundan.
             Bu metinden aşağıdakilerin hangisi çıkarılamaz?        III. Bir elin nesi var, iki elin sesi var.
                                                                    atasözlerinden hangilerinin içeriğiyle örtüşen öğüt-
             A)  Pisagor, dik üçgen teoremini ortaya atan kişidir.
                                                                    ler verilmiştir?
             B)  Pisagor’dan önce tabiat ile ilgilenen bilim insanı ol-
                mamıştır.                                           A) Yalnız III            B) I ve II
                                                                    C) II ve III             D) I, II ve III
             C)  Pisagor, müzikteki matematiksel veriyi yazıya dök-
                meyi keşfetmiştir.
             D)  Pisagor, dönemindeki bilgiyi kullanarak çeşitli bilim
                dalları oraya çıkarmıştır.


          4.   Yanlış hesap Bağdat’tan dönermiş. Böyle demiş ataları-  7.  Divanü Lügâti’t-Türk, Kaşgarlı Mahmut tarafından Bağ-
             mız. Bu sebeple hata yapmaktan çok da korkmamamız      dat’ta 1072-1074 yılları arasında yazılan Türkçe-Arapça
             gerekir. Düşündüğümüz, yaptığımız şeyler yanlış ise el-  bir  sözlüktür.  Türkçenin  bilinen  en  eski  sözlüğü  olup
             bette doğrusunu öğreniriz. Yanlıştan aldığımız ders ile   Batı Asya yazı Türkçesi hakkında var olan en kapsamlı
             doğruyu yapmamız daha kolaylaşır. Böylece aynı yan-
             lışlara  tekrar  tekrar  düşmeyiz  ve  başarı  merdivenlerini   ve önemli dil anıtıdır. Eser Halife Ebu’l Kasım Abdullah’a
             çıkabiliriz.                                           sunulmuştur. Türkçenin önemli bir dil olduğunu anlat-
                                                                    mak ve Araplara Türkçeyi öğretmek amacıyla yazılmış
             Bu metinden aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?
                                                                    olan sözlük, Kaşgarlı Mahmut’un Türk boyları hakkında-
             A)  Yanlış yapmak, doğru olanın öğrenilmesini sağlar.  ki etraflı bilgisinin yanı sıra Arap dil bilimi konusunda da
             B)  Hata yapmaktan korkmak insanı endişeye sevk eder.  donanımlı  olduğunu  gösterir.  Sekiz  bölümden  oluşan
             C)  Yanlış işten elbet dönülür.                        eser, 7500 kelime ve Arapça karşılıklarıyla bunların kul-
             D)  Yanlışlarımızdan ders çıkarmak, bizi başarılı kılar.  lanıldığı örneklerle ve Türk sosyolojisi, psikolojisi, edebi-
                                                                    yatı, gelenek ve görenekleriyle ilgili bilgilerle zenginleştiril-
                                                                    miş bir ansiklopedi niteliği taşımaktadır. Bu dönem ürünle-
                                                                    ri  içerisinde  Türk  edebiyatının  en  eski  dönemlerine  kay-
          5.  Bilgeliği körlerden öğrendim çünkü onlar, ellerindeki değ-
             nekle tam araştırmadan adım atmazlar. Basacakları yerin   naklık eden en önemli eserdir.
             sağlam  olduğun dan  emin  olduktan  sonra  adım  atarlar.      Bu metinden  Divanü Lügâti’t-Türk ile ilgili,
             Bun dan dolayı ben de bir şey yapacağım zaman düşünür;      I. Türklere Arapça öğretmek amacıyla kaleme alınmış-
             faydalı ise konuşur, yararlı ise yapa rım. Faydasız ise bırak-  tır.
             mayı ve susmayı tercih ederim.
                                                                    II. Gerçek ve olağanüstü olaylar birlikte anlatılmıştır.
             Böyle düşünen biri için aşağıdakilerden hangisi söy-     III. Türk kültürüne ait zenginliklerin yer aldığı önemli bir
             lenemez?
                                                                      kaynaktır.
             A) Öğrenmede başkalarını örnek alır.
                                                                   IV. Türkçenin bilinen en eski sözlüğüdür.
             B) Emin adımlar atmak istemektedir.
                                                                    yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
             C) Konuşmayı pek sevmemektedir.
                                                                    A) I ve II                 B) I ve IV
             D) Gereksiz ve faydasız işlerden uzak durmaktadır.
                                                                    C) II ve III               D) III ve IV

                                                                                                               107
   104   105   106   107   108   109   110   111   112   113   114