Page 148 - 15_6_Sinif_TK_Turkce.indb
P. 148

4. Bölüm                     Çekim Ekleri
                                                                                                                 6TURTK-088

            2. Çoğul Ekleri (-lar/-ler):                          3. İyelik (Aitlik) Ekleri:
            İsim ve isim soylu sözcüklerin sonuna gelerek onlara çoğul-  İsimlere gelerek onların kime, neye, nereye ait olduğunu bil-
            luk anlamı kazandıran “-lar/-ler’’ ekleridir.         diren ekleridir. İyelik ekleri, şahıslara göre değişir.
            Örnekler:
            Örnekler:                                              Örnekler:
                                                                   Örnekler:
            •  Kitaplar, her zaman en iyi dostum oldu.            1. tekil kişi (Benim) çanta-m
            •  Rüzgârların en ferahlatıcısı senden esiyor.        2. tekil kişi (Senin) çanta-n
            Fön: Çokluk eki (-lar/-ler), sözcüklere farklı anlamlar da katabilir.  3. tekil kişi (Onun) çanta-s-ı
            Örnekler:                                             1. çoğul kişi (Bizim) çanta-mız
            Örnekler:
            •  Genç yaşına rağmen dünyalar kadar servet yapmış. (Abartma)  2. çoğul kişi (Sizin) çanta-nız
            •  Bu akşam Osmanlara gitmeyi düşünüyoruz.  (Aile)    3. çoğul kişi (Onların) çanta-ları
            •  Onu son gördüğümde altı yaşlarındaydı. (Yaklaşıklık)
            •  Toplantıya Vali Beyler de katılacakmış. (Saygı)     4. Tamlayan Ekleri:
            •  Bu ülkede Nene Hatunlar tükenmez. (Benzerleri)      Bir ismi diğer isimle ilgili olma durumuna getiren “-im, -ın,
                                                                   -in, -un, -ün” eklerine tamlayan eki denir.  İsim tamlamaların-
             Etkinlik-2
                                                                   da tamlayan, tamlayan ekini alır; tamlanan ise iyelik ekini alır.
                                                                   Örnekler:
            “ler/ler” ekinin aşağıdaki cümlelere hangi anlamı kattığını   Örnekler:
            altlarındaki boşluğa yazınız.                         •  Balon-un  reng-i
            a.  Bahçedeki çiçekler mis gibi kokuyor.                  Tamlayan eki  İyelik eki
                 .......................................................................................  •  Hikaye-n-in son-u
            b.  En iyi komşularımız Mustafalardır.                    Tamlayan eki   İyelik eki
                 .......................................................................................  •  Ben-im çanta-m
            c.   Olay yaşandığında henüz on yaşlarındaydım.          Tamlayan eki   İyelik eki
                 .......................................................................................  •  Çocuklar-ın soru-s-u
            ç.  Akşamları mutlaka sıcak bir çay içerim.              Tamlayan eki        İyelik eki
                 .......................................................................................

             Etkinlik-3
            Aşağıdaki cümlelerde kutu içine alınan ekleri türleriyle örnekteki gibi eşleştiriniz.

              a.  Balıkçı lar ın teknesi denize açıldı.                                        1. Yönelme hâl eki


              b.  Arkadaşımın kardeş i  de bizimleydi.
                                                                                                2. Tamlayan eki

              c.  Tabaktaki üzüm ü  iştahla yedi.
                                                                                               3. Çokluk eki
              ç.  Tatil in  sonu gelmeden bir yere gidelim.

              d.  Elimdeki sofra bezi balkon dan  bahçeye düştü.                               4. Bulunma hâl eki


              e.  Bayramda köydeki evimiz e  gideceğiz.
                                                                                               5. İyelik eki
              f.  Aklım da  ne var tahmin bile edemezsin.


              g.  Kitabın sonun da    deneme sınavları var.                                    6. Belirtme hâl eki


              ğ.  Hatıra defter i    arkadaşımın çantasındaymış.                               7. Ayrılma hâl eki


            146
   143   144   145   146   147   148   149   150   151   152   153