Page 153 - 15_6_Sinif_TK_Turkce.indb
P. 153

5. BÖLÜM                        6TURTK-092                                           6. Sınıf Türkçe

                                              YAPI BAKIMINDAN SÖZCÜKLER



          Yapı Bakımından Sözcükler
          Sözcükler yapı bakımından üçe ayrılır.
         1. Basit Sözcükler:
         Yapım eki almamış ve başka bir sözcükle birleşmemiş sözcüklere basit sözcük denir. Basit sözcükler çekim eki alabilir.
          Örnekler:
          Örnekler:
          •  kalem  (basit sözcük)          •   kalem-ler (basit sözcük)          •  sabun-u (basit sözcük)
                kök                                    kök          yapım eki                   kök    çekim eki
          2. Türemiş Sözcükler:
          Kök ya da gövdelere yapım eki getirilerek oluşturulan, anlamlı yeni sözcüklere türemiş sözcük denir. Türemiş sözcüklerde en
          az bir tane yapım eki bulunur.
          Örnekler:
          Örnekler:
          •  kalem-lik  (türemiş sözcük)           •   odun-cu (türemiş sözcük)      •  yurt-taş-(türemiş sözcük)
                kök    yapım eki                              kök          yapım eki           kök   yapım eki
          3. Birleşik Sözcükler:
          Yeni bir varlık, kavram ya da anlamı karşılamak üzere en az iki sözcüğün bir araya gelerek oluşturduğu sözcüklere birleşik
          sözcük denir.
         Örnekler:
         Örnekler:
         •  bir+çok →  birçok (birleşik sözcük)          •  hanım+eli → hanımeli (birleşik sözcük)
         •  bilgi+sayar →  bilgisayar (birleşik sözcük)        •  çek+yat  →  çekyat (birleşik sözcük)

          Etkinlik-1
          Aşağıdaki tablolarda verilen sözcüklerin yapılarını işaretleyiniz.


                      Basit Türemiş Birleşik              Basit Türemiş Birleşik                Basit Türemiş Birleşik
          a.  hüzünlü                       b.  vapurda                         c.  günlerden

              yüzüne                            yaşlı                               güzel
              dikkatlice                        simitçiyle                          bir

              baktım                            karşılaştık                         cumartesiydi

                       Basit Türemiş Birleşik             Basit Türemiş Birleşik               Basit Türemiş Birleşik
          ç.  soyadım                       d.  ailemle                         e.  karlı

             insanları                         bütün                               kış
             biraz                             Anadolu'yu                          günleri
             şaşırtır                          gezdik                              kapıdaymış

                          Basit Türemiş Birleşik           Basit Türemiş Birleşik              Basit Türemiş Birleşik
          f.  okul                             g.  dünyada                      ğ.  yayınevinden
              kütüphanesinin                      hiçbir                           birkaç

              camı                                şey                              dostum
              yine                                gözümde                          beni
              buzluydu                            yok                              gülümsetti

                                                                                                               151
   148   149   150   151   152   153   154   155   156   157   158