Page 155 - 7. SINIF TK SOSYAL BİLGİLER

Test-1 DEMOKRASİNİN TARİHTEKİ YOLCULUĞU

19. Tanzimat Fermanı, ülkenin içine düştüğü kötü durum- 21. Sened-i İttifak, bir kısım araştırmacı tarafından 1215’te
dan kurtarılması için Osmanlı devlet adamları tarafından İngiltere’de kral ile soylular arasında imzalanan Magna
hazırlanmıştır. Islahat Fermanı ise yabancı devletlerin Carta’ya benzetilir. Ortaya çıkış biçimleri ve içerikleri
baskısı sonucunda düzenlenmiş ve ilan edilmiştir. Os- bakımından bu iki belgenin aralarında bazı benzerlikle-
manlı Devleti bu fermanı kendisi ilan etmiş görünmekle rin bulunduğu söylenebilir ancak sonuçları bakımından
sadece şekil yönünden hükümranlık şerefini kurtarmış- belgelerin birbirine benzediğini ileri sürmek güçtür. Zira
tır. Aslında ise Hristiyan toplulukların korunması kararla- Magna Carta, İngiltere’de soyluların haklarını teminat
rı, Avrupa devletlerinin eline geçmiştir. Nitekim bu tarih- altına alarak zamanla bu hakların, halka doğru genişle-
ten sonra Paris Antlaşması’ndaki Osmanlı Devleti’nin iç mesinin yolunu açmıştır. Oysa Sened-i İttifak için böyle
işlerine karışılmayacak maddesine rağmen büyük dev- bir durum söz konusu değildir. Ayrıca Magna Carta’da
letler her fırsatta imparatorluğun iç işlerine karışmaya haklarını krala karşı korumak isteyen güçlü bir sosyal
başlamış, bunlar da birçok iç ve dış olayın ve gelişmenin grup olarak soylular varken Sened-i İttifak’ta senedin
ortaya çıkmasına neden olmuştur. içeriğindeki hakları benimseyen böyle bir taraf yoktur.
Ufuk GÜLSOY, “Islahat Fermanı”, s.187 (Düzenlenmiştir.) Ali AKYILDIZ, “Sened-i İttifak”, s. 514 (Düzenlenmiştir.)
Buna göre bu gelişmelerde etkili olan faktörler için Sened-i İttifak ve Magna Carta karşılaştırıldığında
aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz? aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

A) Devletin kötü gidişinin engelleneceğini düşünme A) İkı belgenin de ortaya çıkmasında benzer yönler
B) Avrupalı devletlerin iç işlerine karışmasını engelleme bulunmaktadır.

C) Avrupa’daki gelişmelere ayak uydurma B) Farklı yüzyıllarda yayımlanmışlardır.
D) Merkezi otoriteyi güçlendirmeyi isteme C) Her iki belge de haklarına sahip çıkan gruplar tara-
fından ilan edilmiştir.
D) Sened-i İttifak Osmanlı Devleti için, Magna Carta
ise İngiltere için demokratik bir uygulamadır.
20.
Demokrasi yönetime sadece seçimle gelmeyi 22.
değil, yönetimden seçimle gitmeyi de öngörür.
Seçimi bir kere kazanan kişinin, tekrar seçime Demokrasinin temel ilkelerinden biri de yönetme
gitmeksizin ömrü boyunca yönetimde kalması yetkisinin millete ait olmasıdır. Demokrasilerde
demokrasiyle bağdaşmaz. İş başına seçimle ge- egemenlik halka aittir. Halkın iradesi, belirledikleri
len yöneticiler, belli bir süre dolduktan sonra tek- temsilciler aracılığı ile gerçekleşir. Halk, temsil-
rar seçime gitmek zorundalardır. cilerini belirli bir süreliğine seçer. Temsilciler de
halk adına yasalar yaparlar. Ülke bu yasalara göre
www.anayasa.gen.tr (Düzenlenmiştir.)
yönetilir.
Genel ağ haberi (Düzenlenmiştir.)
Buna göre demokrasinin uygulanması ile ilgili aşağı-
daki yargılardan hangisine ulaşılamaz?
Buna göre demokrasi ile ilgili aşağıdaki yargılardan
A) Demokratik ülkelerde iktidarı belirlemek için seçim hangisine ulaşılamaz?
yapılır. A) Demokrasi kavramı ulusal egemenliğe dayanmak-

B) Demokrasiyle iktidara gelen yöneticiler belirli bir sü- tadır.
reliğine seçilirler. B) Yöneticiler belirli gruplar tarafından seçilir ve ülke
C) Yöneticilerin seçimle belirlenmesi demokrasinin onlar adına yönetilir.
halk egemenliğine dayandığını gösterir.
C) Yasalar seçilen temsilciler aracılığı ile halk adına yapılır.
D) Demokratik ülkelerde seçilen yöneticiler halk iste-
D) Demokrasilerde kanunun üstünlüğü kabul edilmiş-
mezse tekrar seçim yapmak zorunda değildirler.
tir, ülke yapılan yasalara göre yönetilir.
184