Page 98 - 15_6_Sinif_TK_Turkce.indb

3. BÖLÜM 6TURTK-075 6. Sınıf Türkçe

PARAGRAFIN KONUSU VE BAŞLIĞI

1.Paragrafın Konusu 2. Paragrafın Başlığı
Paragrafta üzerinde söz söylenen olay, durum, duygu veya Paragrafta anlatılanları en iyi özetleyen kelime ya da kelime
düşünce paragrafın konusudur. “Paragraf neyi anlatıyor?” öbeğine başlık denir. Başlık, bize okuyacağımız yazı hakkın-
sorusunun cevabı paragrafın konusunu verir. İncelediğimiz da bilgi verir. Ele alınan konunun ve vurgulanan düşüncenin
metin bir şiir ise o zaman şiire “Bu şiire hâkim olan duygu (ana düşünce) en kısa biçimde söylenmiş hâlidir.
nedir?” sorusunu yöneltmeliyiz. Örnek:
Örnek:
Pi sayısı, bir çemberin çevresinin çapına bölünmesi sonucun-
Örnek:
Örnek: da ortaya çıkan sayıdır. Değeri yaklaşık 3,14 olarak bilinen
Uzun yol şoförleri, hız ve kat edilen mesafe gibi bilgileri kay- Pi’nin ismi, Yunancada çevre sözcüğünün ilk harfi olan “p”
deden takograf cihazıyla takip edilmektedir. Çünkü uzun yol simgesinden gelir. Bu sayının sonsuza kadar devam ettiğini
şoförlüğünü kapsayan kanunlara göre uzun yol şoförleri, tek kabul eden matematikçiler, Pi sayısının 13 trilyon basamağını
seferde en fazla 4,5 saat araç kullanabilmekte ve bu süre so- hesaplamış fakat hiçbir dizilim düzenine rastlamamışlardır.
nunda da en az 45 dakika mola vermeleri gerekmektedir. Bu Bu sırasız ve eşsiz düzen, Pi sayısını özel yapmıştır.
Çözüm:
durum, yolculuk sırasında şoförlerin el-göz koordinasyonla- Çözüm:
rını kaybetmemeleri ve dikkatlerinin dağılmaması içindir, yani Paragrafı okuduğumuzda Pi sayısının nereden geldiğinin, ne-
yol ve sürüş güvenliği bakımından gereklidir. den özel olduğunun açıklandığını görüyoruz. Paragrafın başlığı
Çözüm: da konuyla paralel ve paragrafın tamamını kampsaması gerek-
Çözüm:
Bu paragrafın konusunu bulmak için paragrafta neden söz liliğinden hareketle bu paragrafa “Pi Sayısı” başlığını verebiliriz.
edildiğini tespit etmemiz gerekir. Bu paragrafta uzun yol Etkinlik-2
şoförlerinin takograf cihazıyla neden takip edildiğinden bah- Aşağıdaki paragraflara verilebilecek uygun başlığı veri-
sediliyor. Bu nedenle bu paragrafın konusu “Uzun yol şoför- len alanlara yazınız.
lerinin neden takograf cihazıyla takip edildiği”dir, diyebiliriz.
a. Babam bana bisiklet almak istemiyordu. Çocukların
Etkinlik-1 dikkatsiz olduklarını, akrobatlık yapmaya kalkarken bir
yerlerini acıttıklarını söylüyordu. Ben dikkatli olacağımı
Aşağıdaki metnin ana düşüncesini ve konusunu altında-
ki boşluğa yazınız. söylüyor, ağlıyor, surat asıyordum. Sonunda babam,
matematik sınavında ilk on arasında olursam bana bi-
Korku, bir duygu da olsa biliyoruz ki bu duygunun fiziksel
siklet alacağına söz verdi. Nihayet sınavda onuncu ol-
sonuçları var. Peki, biz korkunca bedenimize neler oluyor?
dum. Şanslıydım çünkü yalnız on bir kişi katılmıştı sına-
Bir insan büyük bir tehlikeyle ya da korku verici bir olayla
va. Annem beni öptü, babam söz verdiği bisikleti aldı.
karşılaşınca bedeni otomatik olarak kendini savunmaya ha-
zırlıyor. Kalp ritmimiz hızlanıyor, kan basıncımız artıyor, kanı-
Başlık:
mızdaki şeker miktarı yükseliyor, göz bebeklerimiz büyüyor,
ışığa karşı duyarlılığımız artıyor. Tüm bu etkiler oluştuğunda
“Savaş ya da kaç”, mekanizmamız devreye giriyor.
b.
Postundaki lekelerin biçimine göre zürafalar farklı ırklara
ayrılır. Benekli zürafaların postu sık dizili, altıgene benze-
Paragrafın Konusu : yen lekelerle süslüdür. Ağsı benekli zürafaların postunda
kenarı tırtıklı esmer benekler hâlinde lekeler vardır. Böl-
gelere göre çok değişik zürafa türleri de bulunmaktadır.
Bunlardan “ak zürafa” cinsine çok ender rastlanır.

Paragrafın Ana Düşüncesi:
Başlık:

96