Page 215 - 15_6_Sinif_TK_Turkce.indb
P. 215

Yazım Kuralları                 11. Bölüm
           6TURTK140

          Kısaltmaların Yazımı                                  4. Küçük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen eklerde keli-
          1. Kuruluş, kitap, dergi ve yön adlarının kısaltması genellikle   menin okunuşu esas alınır.
            her kelimenin ilk harfinin büyük yazılmasıyla yapılır.  Örnekler:
                                                                Örnekler:
          Örnekler:                                             •   cm’yi, kg’dan, mm’den, kr.un.
          Örnekler:
          •  TBMM (Türkiye Büyük Millet Meclisi)                5. Büyük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen eklerde ise
          •  DSİ (Devlet Su İşleri)                               kısaltmanın son harfinin okunuşu esas alınır.
          •  TDK (Türk Dil Kurumu)                              • TBMM’ne (yanlış)
          •  TÖMER (Türkçe Öğretim Merkezi)                     • TBMM’ye (doğru)
          Fön: Gelenekleşmiş olan T.C. (Türkiye Cumhuriyeti) ve T. (Türk-  • TDK’ya (yanlış)
          çe) kısaltmalarının dışında büyük harflerle yapılan kısaltmalarda   • TDK’ye (doğru)
          nokta kullanılmaz.                                    •  Kısaltması büyük harflerle yapıldığı hâlde bir kelime gibi
          2. Ölçü birimlerinin uluslararası kısaltmaları kullanılır. Bu kı-  okunan kısaltmalara getirilen eklerde kısaltmanın okunu-
            saltmalardan sonra nokta kullanılmaz.                 şu esas alınır.
          Örnekler:                                             •  TEDAŞ’a, BOTAŞ’ın, UNESCO’ya vb.
          Örnekler:
          •  m (metre),  cm (santimetre), km (kilometre)
          3. Kuruluş, kitap, dergi ve yön adlarıyla ölçülerin dışında ka-  Fön: Sonunda nokta bulunan kısaltmalar kesmeyle ayrılmaz.
            lan kelime veya kelime gruplarının kısaltılmasında, ilk harf-  Bu tür kısaltmalarda ek, noktadan sonra ve sözcüğün okunu-
            le  birlikte  kelimeyi  oluşturan  temel  harfler  dikkate  alınır.   şuna uygun olarak yazılır.
                                                                Örnekler:
            Kısaltılan kelime veya kelime grubu; özel ad, unvan veya   Örnekler:
            rütbe ise ilk harf büyük; cins isim ise ilk harf küçük olur.  •  Sonunda  nokta  bulunan  kısaltmalar  kesmeyle  ayrılmaz.
          Örnekler:                                               Bu  tür  kısaltmalarda  ek,  noktadan  sonra  ve  sözcüğün
          Örnekler:
          •  Alm. (Almanca),  Şevkiye Mah. (Şevkiye Mahallesi),  Prof.   okunuşuna uygun olarak yazılır.
            (Profesör), Dr. (Doktor) ; sf. (sıfat), haz. (hazırlayan), çev.   Örnekler:
                                                                Örnekler:
            (çeviren), kim. (kimya) vb.                         •  Alm.dan, İng. yi vb.
          Etkinlik-2
          Aşağıdaki kutucuklardan verilen cümlelerin doğruluğuna ve yanlışlığına göre okları takip ederek ulaştığınız kısıltmanın
          anlamını noktalı alana yazınız.


            Kuruluş adlarının                Sadece T.C.                    Unvan kısaltma-
            kısaltmasında her    Doğru       kısaltmasında    Doğru         larında sadece ilk   Doğru     AFAD
            kelimenin ilk harfi              nokta kullanılır.              harf büyük yazılır.
            büyük yazılır.
                    Y                               Y                              Y
                    a                               a                               a
                    n                               n                               n
                    l                               l                               l
                    ı                               ı                               ı
                    ş                               ş                               ş
             Küçük harflerle                 Küçük harflerle                Kısaltmalara
             yapılan bütün                   yapılan kısaltmalara           getirilen ekler
             kısaltmaların sonu-  Doğru      kelimenin okunuşu-  Doğru      kesme işaretiyle   Doğru       RTÜK
             na nokta konur.                 na göre ek getirilir.          ayrılmaz.

                    Y                               Y                               Y
                    a                               a                               a
                    n                               n                               n
                    l                               l                               l
                    ı                               ı                               ı
                    ş                               ş                               ş
                  TBMM                            TDK                             AKUT

                                                    …………………………………………………………………………………


                                                                                                               213
   210   211   212   213   214   215   216   217   218   219   220