Page 188 - 15_6_Sinif_TK_Turkce.indb

10. Bölüm Edat / Bağlaç / Ünlem
6TURTK124
Etkinlik-1 Örnekler:
Örnekler:
Aşağıdaki cümlelerde yer alan edatları bulup altlarını çiziniz. • Annemi ile babamı çok özledim. (Kelimeleri bağlamış.)
a. Marketteki işler düne göre bugün daha iyi. • Isparta’nın havası ve doğal güzelliği bizi etkiledi. (Kelime
b. Seni görmek için İzmir’den buraya kadar gelmişler. gruplarını bağlamış.)
c. Saat yedi gibi yıl sonu toplantısını başlatacağım. • Sofraya oturdu ama yemek yemedi. (Cümleleri bağlamış.)
d. Onun kadar yardımsever birini görme ihtimaliniz yok. “Ve” bağlacı
e. Bu işi ancak sınıf arkadaşım Burcu halledebilir. Anlamca ilgili sözcükleri, söz öbeklerini ve cümleleri birbirine
f. İstanbul’a uçak ile gitmek istiyorum. bağlar.
g. Şirketteki herkes sabahtan beri sana ulaşmaya çalışıyordu. • Gömleğimi ve pantolonumu güzelce ütüledim.
h. Abimgil İzmir’e gitmek üzere yola koyuldular. • İçeri gir ve balkondaki sandalyeyi bana getir.
ı. Eski dostlarıyla dün pikniğe gitmiş. • Ben ve sınıf arkadaşlarım filmi çok beğendik.
i. Sana rağmen bu işi başaracağıma inanıyorum. “İle” bağlacı
j. Akşama doğru ziyaretine geleceğim. Anlamca ilgili sözcükleri, söz öbeklerini ve cümleleri birbirine
k. Tiyatroya benimle yalnız Ali gelebilir. bağlar. “İle” bağlacı, cümleleri birbirine bağlamaz; sadece
aynı görevdeki kelimeleri bağlar.
Örnekler:
Etkinlik-2 Örnekler:
Aşağıdaki cümlelerde geçen edatların altını çiziniz. Bu • Masa ile sandalyeleri arabadan indirdik.
edatların cümleye kattığı anlamı, cümlelerin karşısındaki • Gölün karşısına vapurla geçmişler.
kutucuklara örnekteki gibi yazınız. • Seninle lunaparka kesinlikle gidilmez.

Bize göre bu meseleyi çözmek çok “Ama, fakat, lakin, ancak’’ bağlaçları
a.
zor. Bu bağlaçlar düşüncenin yönünü değiştirir. Aralarında zıtlık
İyileşebilmek için hemen doktora bulunan iki ayrı ifadeyi veya cümleyi birbirine bağlar.
b.
gitmelisin. Örnekler:
Örnekler:
Ders başlayana kadar bahçede • Geziye gitmeyi istiyorum ama hiç vaktim yok.
c.
oturduk. • Dediklerinizi dinledim fakat not alamadım.
Rıfat babasıyla sanayideki amcası- • Size destek olurum yalnız birkaç şartım var.
ç.
nın yanına gitti. • Çok çalıştım lakin sınavda başarılı olamadım.
d. Şirkette yalnız sana güvenebilirim.
e. Konuklarımız gelmek üzereydi. “Da / de” Bağlacı
Aynı görevde olan sözcükleri, söz gruplarını ve cümleleri birbiri-
Çocuk da babası gibi uzun boy-
f. ne bağlar. “da / de” bağlacı, cümleye değişik anlamlar katabilir.
luydu.
Örnekler:
Ankara’ya uçak ile dönmeyi düşü- Örnekler:
g.
nüyorum. • Buraya kadar gelmiş de bize uğramadan İstanbul’a dön-
Okuldan yüz kadar öğrenci sınava müş. (Sitem)
ğ.
girecekmiş. • Bir daha söylediklerime dikkat etme de göreyim. (Azarla-
Kitabı bir hafta sonra getirmek ma / korkutma)
h.
üzere almıştı. • Yemekleri de yemekti hani! (Beğenme)
Bağlaç • Yapmam da yapmam diye tutturdu. (Üsteleme / direnme)
Tek başına anlamı olmayan eş görevli kelimeleri, kelime grup- • Dükkân açacakmış da zengin olacakmış. (Küçümseme)
larını ve cümleleri birbirine bağlayan kelimelere bağlaç denir. • Üşütmüş de grip olmuş. (Neden - sonuç)
Dilimizdeki başlıca bağlaçlar şunlardır: ama, fakat, lâkin, ancak, “Ki” bağlacı
yalnız, oysa, oysaki, hâlbuki, ve, ile, ki, de, çünkü, zira, madem, Sözcükleri ve cümleleri çeşitli anlam ilgileriyle birbirine bağlar.
mademki, veyahut, yahut, veya, ya da, şayet, eğer, ise, öyleyse, Örnekler:
Örnekler:
o hâlde, kısacası, demek ki, nitekim, ne…ne (de), ya…ya (da), • Zamanında yat ki erkenden kalkabilesin.
gerek…gerek(se), ha…ha, ister…ister(se), kâh…kâh, de…de, • Sınavı iyi geçmiş ki yüzü gülüyor.
hatta, üstelik, ayrıca, hem, hem de, yine, gene, meğer vb. • Öyle hırçın bir deniz ki görsen inanmazsın.

186