Page 15 - 5_sinif_Türkçe_Temel_Kitap
P. 15

1. BÖLÜM                                         5VOLTURK-103                        5. Sınıf Türkçe

                                                     ÇOK ANLAMLILIK



          Çok Anlamlılık                                        •  Kâğıtta açık yer kalmadı.
          Dilimizde sözcükler cümlede farklı anlamlara gelecek şe-     “Açık” sözcüğü bu cümlede “boş” anlamında kullanıl-
          kilde  kullanılabilir.  Bir  sözcüğün  anlam  genişlemesi  yo-  mıştır.
          luyla yeni anlamlar kazanmasına ve birden çok anlamda   •  Bu adamın her işi açıktır.
          kullanılabilmesine çok anlamlılık denir.                 “Açık” sözcüğü bu cümlede “gizliliği olmayan, olduğu
          Örnekler:
          Örnekler:                                               gibi görünen” anlamında kullanılmıştır.
          •  Kedi içeri açık pencereden girmiş.                 •  Açık sarı saçlı, zayıf bir kadın keman çalıyordu.
             “Açık”, sözcüğü bu cümlede “açılmış, kapalı olmayan,      “Açık”  sözcüğü  bu  cümlede  “rengi  koyu  olmayan,
            kapalı karşıtı” anlamında kullanılmıştır.             koyu karşıtı” anlamında kullanılmıştır.



             Etkinlik· 1
          Aşağıdaki cümlelerde kullanılan “yeni” ve “almak” sözcüklerini uygun anlamlarıyla eşleştiriniz.

          Yeni:                                                  Oluş veya çıkışından beri çok zaman geçmemiş olan.
          a.  Bayram gelince çocuklara yeni giysiler alınır.     Biraz önce, çok zaman geçmeden.
          b.  Ankara’dan yeni bir haber geldi.                   Kullanılmamış olan, eski karşıtı.

          c.  Bugün yeni evimize taşındık.                       En son edinilen.
          ç.  Türk bilim insanları yeni bir buluşa imza attı.    O  güne  kadar  söylenmemiş,  görülmemiş,  gösterilme-
          d.  Yeni tanıştığım Ali Bey, çok nazik bir insandır.   miş, düşünülmemiş olan.


          Almak:                                                 Bir şeyi veya bir kimseyi bulunduğu yerden ayırmak.

          a.  Masanın üstündeki elmaları aldı ve poşetine koydu.    Yutmak, kullanmak.
          b.  Annesi, kızını her gün saat 2’de okuldan alır.     Bir şeyi elle veya bir araçla tutarak bulunduğu yerden
          c.  Masanın üstündeki sarı kutu on kitap alır.         ayırmak, kaldırmak.
          ç.  Babamın köye geleceği haberini aldım.              Bir şey kendine ulaştırılmak, iletilmek.

          d.  Doktorun verdiği ilaçları aldı ve yatağına yattı.    İçine sığmak.

             Etkinlik· 2
          Aşağıdaki sözcükleri, sözcüklerin verilen anlamlarına uygun birer cümlede kullanınız.


           Vakit: Zaman.
           ...........................................................................................................................................................

           Vakit: Çağ.
           ...........................................................................................................................................................

           Uzak: Gidilmesi çok süren, çok ötelerde bulunan; ırak, yakın karşıtı.
           ...........................................................................................................................................................
           Uzak: Arada çok zaman bulunan.
           ...........................................................................................................................................................


                                                                                                               13
   10   11   12   13   14   15   16   17   18   19   20