Page 236 - 15_6_Sinif_TK_Turkce.indb
P. 236

12. Bölüm                      Noktalama İşaretleri
                                                                                                                 6TURTK155

            Kesme İşareti ( ’ )                                   6. Seslerin ölçü ve söyleyiş gereği düştüğünü göstermek için
            1. Özel adlara getirilen iyelik, durum ve bildirme ekleri kes-  kullanılır.
                                                                   Örnekler:
               me işaretiyle ayrılır.                              Örnekler:
            Örnekler:                                              Güzelliğin on par’ etmez,
            Örnekler:
            •  Bu konuyu Ferhat’la görüşebilirsin.                 Bu bendeki âşk olmasa.
            •  Kamyonumuz yarın Antalya’dan hareket edecekmiş.                          Âşık Veysel
            Fön:  Kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adla-
            rına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz.                    7. Bir ek veya harften sonra gelen ekleri ayırmak için konur.
                                                                   Örnekler:
            Örnekler:                                              Örnekler:
            Örnekler:
            •  Kız kardeşim, 100. Yıl İlkokulundan mezun oldu.     •  Projenizi a’dan z’ye inceledim.
            •  Bu sorunun cevabını Türk Dil Kurumundan alabiliriz.  •  Türkçede -lık’la türetilmiş birçok kelime var.
            Fön:  Özel adlara getirilen yapım ekleri, çokluk eki ve bunlar-
            dan sonra gelen diğer ekler kesmeyle ayrılmaz.        Tırnak İşareti ( “ ” )
            Örnekler:
            Örnekler:                                             1. Başka bir kimseden veya yazıdan olduğu gibi aktarılan
            •  Ankaralı, Türklük, Türkçe, Müslümanlık, Avrupalı…     sözler tırnak içine alınır.
                                                                  Örnekler:
                                                                  Örnekler:
            2. Kişi adlarından sonra gelen saygı ve unvan sözlerine ge-  •  Ünlü sanatçı şöyle diyor: “İlimsiz şiir, temelsiz duvar gibi-
               tirilen ekleri ayırmak için konur.                    dir.’’
            Örnekler:
            Örnekler:                                             •  Öğrencilerine seslendi: “Gelecek sizsiniz, geleceğe mer-
            •  Doğum günü pastasını Ece Hanım’a teslim edebilirsiniz.  haba!’’
            3. Kısaltmalara getirilen ekleri ayırmak için konur.
                                                                  Fön:  Tırnak içindeki alıntının sonunda bulunan işaret (nokta,
            Örnekler:
            Örnekler:                                             soru işareti, ünlem işareti vb.) tırnak içinde kalır.
                                                                  Örnekler:
            •  ODTÜ’ye, THY’nin, TV’de, TRT’den                   Örnekler:
                                                                  •   “Elektrik faturasını yaptırdın mı?” dedi.
            4. Sayılara getirilen ekleri ayırmak için konur.      •   “Köyümü çok özledim.” demiş.
            Örnekler:
            Örnekler:
            •  1440’tan, 16’ncı                                   2. Özel olarak vurgulanmak istenen sözler tırnak içine alınır.
            •  Amcam binanın 5’inci katında oturuyor.             Örnek:
                                                                  Örnek:
                                                                  •  Başarıya giden yolda “hedef belirlemek” ilk koşuldur.
            5. Belirli bir tarih bildiren ay ve gün adlarına gelen ekleri ayır-
               mak için konur.                                    3. Cümle  içerisinde  kitapların,  yazıların  adları  ve  başlıkları
            Örnekler:
            Örnekler:                                                tırnak içine alınır.
                                                                  Örnek:
            •  Direksiyon sınavına 14 Aralık’ta girecekmiş.       Örnek:
            •  Ablam, 2002’den bu yana pastane işletiyor.         •  Behiç Ak’ın  “Yaşasın Ç Harfi Kardeşliği” kitabını okuma-
                                                                     ya başladım.
             Etkinlik-3
            Aşağıda verilen cümlelerdeki boşluklara uygun noktalama işaretlerini koyunuz.
            a.  Kitapta Karacaoğlan(  )dan Erzurumlu Emrah(  )a kadar pek çok şair var(  )

            b.  Berkay Kitabevinde(  ) Türkçe-Edebiyat(  ) konulu seminerler düzenleniyor.


            c.  Duvarda zevksiz bir yazıyla(  ) Hatasız insan yoktur(  ) (  ) yazılmış bir tabela var(  )
            ç.  Gerçekten(  ) pürüzsüz(  ) denebilecek bir dil ile yazıyor ve konuşuyor.

            d.  Orhan Veli(  ) nin şiirinde geçer(  ) (  ) Beni bu güzel havalar mahvetti(  )(  )
            e.  (  ) Hababam Sınıfı(  ) nın bir roman olduğunu ve onu Rıfat Ilgaz(  ) ın yazdığını biliyor muydunuz(  )
            f.    Önce Nevşehir(  ) deki peribacalarını, sonra Aksaray(  ) daki Ihlara Vadisi(  ) ni gezdik.

            g.  Mehmet Âkif(  )in bütün şiirleri (  ) Safahat(  ) isimli kitapta toplanmış.
            234
   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241