Page 159 - 15_6_Sinif_TK_Turkce.indb

6. BÖLÜM 6TURTK-097 6. Sınıf Türkçe

İSİMLER (ADLAR)

Örnekler: elma, kalem, silgi, vazo, ağaç, senet, bilgisayar vb.
Sözcük Türleri Örnekler:
Sözcükler, cümledeki kullanımlarına ve kazandıkları anlam ilgile- • Yaz tatilinde, gönlünce eğlenebilirsin.
rine göre çeşitli görev ya da türlerde karşımıza çıkar. Dilimizdeki • Ahmet, kardeşine dondurma ısmarlamış.
sözcükler, isim ve fiil soylu sözcükler olmak üzere iki başlık altında • Benginur, söylediklerim yüzünden bana küsmüş.
toplanır. Şimdi bu sözcük türlerinden isimleri birlikte inceleyelim. Yukarıdaki cümlelerde renklendirilmiş sözcükler tekil isimdir.
İsimler (Adlar) 2. Çoğul (Çokluk) İsim: “-lar / -ler” çokluk ekini alarak aynı tür-
Canlı, cansız, somut veya soyut tüm varlık ya da kavramları den olan birden çok varlığı karşılayan isimlere çoğul isim denir.
Örnekler: elmalar, kalemler, silgiler, ağaçlar, senetler, bilgisa-
anlatan sözcüklere isim (ad) denir. İsimler, özelliklerine göre Örnekler:
üç başlıkta incelenir: yarlar vb.
A. Varlıklara Verilişlerine Göre İsimler • Uyarılarımı dinlemediğin için bu hatayı yaptın.
1. Özel İsim: Tek olan, diğer varlıklar içinde tam bir benzeri • Ağaçtan topladığın erikleri yemeden önce yıkamalısın.
bulunmayan varlıklara verilen isimlere özel isim denir. • Yol sorununu hatırı sayılır bir kişilerle görüşmüş
Örnekler: Yukarıdaki cümlelerde renklendirilmiş sözcükler çoğul isim-
Örnekler: Duru, Adana, Kazakistan, Çukurova, Ankara Kale-
si, Ramazan Bayramı vb. dir.
• Annem salı günü Antalya’ya gidecek. 3.Topluluk İsmi: Çokluk eki almadığı hâlde birden fazla varlığı
• Tekir, sobanın yanında mışıl mışıl uyuyordu. karşılayan isimlere topluluk ismi denir.
• Abim, Cumhuriyet Lisesinde okuyordu. Örnekler:
Örnekler: sürü, orman, meclis, deste, takım, sınıf vb.
Yukarıdaki cümlelerde renklendirilmiş sözcükler özel isimdir. • Türk milletinin tarihi, şanlı zaferlerle doludur.
2. Cins İsim: Aynı türden kavram ve varlıklara verilen isimlere • Bu hafta komisyon yeniden toplanacak.
cins (tür) isim denir. • Maçı bizim takım büyük bir farkla kaybetti.
Yukarıdaki cümlelerde renklendirilmiş sözcükler topluluk ismidir.
Örnekler: ağaç, kuş, bulut, kitap vb.
Örnekler: Fön: Topluluk isimleri çokluk eki alabilir. Çokluk eki aldıkla-
• Dedem kitaplarını okulumuza bağışladı. rında aynı topluluktan birden fazla olduğunu ifade ederler.
• Pazardan domates, biber, patlıcan ve patates aldık. Ordular, takımlar, sürüler vb.
• Hepimiz otobüsün ardından bakakaldık. Fön: Bazı isimler kullanıldığı cümle göre tekil ya da topluluk
Yukarıdaki cümlelerde renklendirilmiş sözcükler cins isimdir. anlamı kazanabilir.
Örnekler:
B. Sayılarına Göre İsimler Örnekler:
1. Tekil İsim: Sayı bakımından sadece bir varlığı karşılayan • Karadeniz gezisine bütün sınıf katıldı. (Topluluk ismi)
isimlere tekil isim denir. • 8/D sınıfının bilgisayarı bozulmuş. (Tekil isim)
Etkinlik-1

Aşağıdaki cümlelerde geçen altı çizili isimlerin özelliklerini örnekteki gibi işaretleyiniz.
Varlıklara Verilişlerine Varlıkların Sayısına Göre
Göre İsimler İsimler
Cümleler Özel Cins Tekil Çoğul Topluluk
1. Folklor ekibine ben de katılmak istiyorum. ✓ ✓

2. Nevşehir, yıllık ortalama dört milyon turisti ağırlıyor.
3. Apartmandaki komşularımızla iyi anlaşıyoruz.
4. Gökyüzünden martı sürüsü geçiyor.
5. Yanlışlıkla karanfilleri koyduğu vazoyu yere düşürdü.

6. Teyzemin küçük köpeği Tırmık kaybolmuş.
7. Afrika’ya giden yardım konvoyu otobanda kaza yapmış.

157