Page 97 - 6_SOSYAL_TK

+l5@(»+( Ǧ23Ǧ4 =, @(Ǹ(4
/HaÛYSÛR hHSÛȴTHZÛ
ǦRSPT PUZHUSHYÛU `HȴHTÛUÛ UHZÛS L[RPSLTLR[LKPY& + ȴ UJLSLYPUPaP HYRHKHȴSHYÛUÛaSH WH`SHȴÛUÛa
3. ÜNİTE 6. Sınıf Sosyal Bilgiler

FARKLI İKLİMLER, FARKLI YAŞAMLAR
lSRLTPaKL VSK\Ș\ NPIP K U`HUÛU MHYRSÛ `LYSLYPUKL KL sLȴP[SP PRSPTSLY L[RPSP VSTHR[HKÛY (RKLUPa PRSPTP
R\[\W PRSPTP T\ZVU PRSPTP ]L LR]H[VYHS PRSPTPUPU N€Y SK Ș `LYSLYP HȴHȘÛKH ]LYPSLU OHYP[H aLYPUKL PUJL-
Yaşam şekillerimizi farklılaştıran ana etkenlerden biri de iklimlerdir. Dünya üzerindeki iklimleri soğuk, sıcak ve ılıman olmak
SL`PUPa /HYP[H
üzere 3 grupta inceleyebiliriz.
H.3.27

60° 60°

30° 30°
Yengeç Dönencesi
g
g
e
Ekvator
0° 0°
6ȘSHR +€ULUJLZP
30° 30°

60° 60°
0 500 1000 1500 2000 km
Ölçek: 1:80 000 000

(RKLUPa PRSPTP 2\[\W PRSPTP 4\ZVU PRSPTP ,R]H[VYHS PRSPT +PȘLY PRSPTSLY

Soğuk İklim Dünyada Görülen İklimler
@LY` a UKL IPYIPYPUKLU MHYRSÛ KVȘHS VY[HTSHY ]HYKÛY +VȘHS VY[HTSHYÛU PUZHU `HȴHTÛ aLYPUKL L[RPZP
Kutup iklimi soğuk iklimdir. Kuzey Yarım Küre’de Grönland Adası’nın iç kesimlerinde, Güney Yarım Küre’de Antarktika
kıtasının tamamında görülür.
VSK\RsH MHaSHKÛY ǦRSPT PUZHUSHYÛU `HȴHU[ÛZÛUÛ ]L LRVUVTPR MHHSP`L[SLYPUP ILSPYSL`LU €ULTSP IPY \UZ\YK\Y
Kuzey Yarım Küre’de kutuplara yakın yerlerde insanlar buzdan yapılmış evlerde yaşarlar.
ǦRSPTPU L[RPSLKPȘP MHR[€YSLY HȴHȘÛKH ]LYPSTPȴ[PY ǦUJLSL`PUPa
Kutup iklimi dünya iklimleri arasındaki en soğuk iklimdir. Bu iklimde yaşayan insanlar, soğuktan korunmak için kalın giysi-
ler, kürkler giyerler. Ekonomik faaliyet olarak balıkçılıkla uğraşırlar. Kutup ikliminin bitki örtüsü yoktur.
Sıcak İklim )P[RP €Y[ Z /H`]HU [ YSLYP

Sıcak iklimler Ekvator’a yakın yerlerde görülür. Çöl iklimi sıcak iklimlerden biridir. Çöl ikliminin görüldüğü yerlerde gün-
düzleri çok sıcak, geceleri ise çok soğuktur. İnsanlar, Güneş’in kavurucu sıcağından ve kum fırtınalarından kendilerini
@L[Pȴ[PYPSLU [HYÛT Y USLYP
5 M\Z ]L `LYSLȴTL
korumak için, açık renkli ve uzun kıyafetler tercih ederler. Ayrıca bu bölgeler kuraktır. Bu durum, uzun süre susuzluğa
dayanabilen develerin hem ulaşım hem de taşıma aracı olarak kullanılmasına neden olmuştur.
ǦRSPTPU ,[RPSLKPȘP
Sıcak iklimlerden biri de Ekvatoral iklimdir. Ekvator ile 10 derece paralelleri arasındaki yerlerde görülür. Havanın yıl boyun-
.P`PSLU RÛ`HML[SLY
:HUH`P ]L [\YPaT
ca sıcak ve yağışlı olması insanların ince kıyafetler tercih etmesine neden olmuştur. Sıcaklık ve yağış gür yağmur orman-
-HR[€YSLY
larını oluşturmuştur. Evler ahşaptan yapılmıştır. İnsanların temel geçim kaynakları ise tarım, ormancılık ve hayvancılıktır.
Güneydoğu Asya’daki kıyı ülkelerde görülen bir diğer sıcak iklim tipi de Muson iklimidir. Muson ikliminin özellikleri yıl boyu
<SHȴÛT
)LZSLUTL HSÛȴRHUSÛRSHYÛ
sıcak, kışın kurak yazın bol yağışlı olmasıdır. Muson ikliminin bitki örtüsü Muson ormanlarıdır. İnsanların en önemli geçim
kaynaklarından biri Muson ormanlarında bulunan suya dayanıklı “teak” ağacından mobilya yapımıdır.
Ayrıca pirinç tarımı için de uygun iklim şartlarına sahiptir. Yaz aylarında çok fazla yağış alması bu iklimin görüldüğü yerlerde
can ve mal kaybına neden olan su taşkınlarına neden olmaktadır. 0ZÛUTH ȴLRSP
2VU\[ [PWP
Ilıman İklim
Ilıman iklimler Ekvator ve Kutup Bölgeleri’nin arasında kalan orta kesimlerde görülür. Bunlardan biri Akdeniz iklimidir.
112
Akdeniz’e kıyısı olan ülkelerin kıyı kesimlerinde görülür. İklimin temel özellikleri yazları sıcak ve kurak, kışları ılık ve yağışlı
olmasıdır. Akdeniz ikliminin bitki örtüsü kısa boylu bodur ağaç ve çalılardan oluşan makidir. Akdeniz ikliminde yaşayan
insanların en önemli geçim kaynaklarından biri yaz turizmidir. Kış mevsiminin ılık geçmesi seracılık faaliyetlerinin yapılma-
sına ortam hazırlamıştır. Akdeniz ikliminde yaşayan insanlar genellikle açık renk ve ince kıyafetler giyer, kırsaldaki evlerini
ise taştan yaparlar.

95