Page 258 - fen6 TK_cevapsiz
P. 258
Test-10 6. Ünite Değerlendirmesi
23. ÇAĞIMIZIN VEBASI KANSER! 24. Türkiye’de 20 bine yakın hasta organ nakli bekliyor…
Kelime anlamı olarak kanser, bir organ veya dokudaki Türkiye’de 2022 yılının başından bu yana 4 bin 500’e
hücrelerin düzensiz olarak bölünüp çoğalmasıyla beliren yakın organ nakli yapıldı. Hâlen 20 bin kadar hasta ise
kötü urlara denir. Genel anlamda ise kanser vücudumu- organ nakli bekliyor. Yapılan her organ bağışı nakil bek-
zun çeşitli bölgelerindeki hücrelerin kontrolsüz çoğalma- leyen hastalar için yeni bir umut oluyor. Binlerce hasta-
sı ile oluşan 100’den fazla hastalık grubudur. Çok çeşitli nın umudu olan organ bağışı Türkiye’de son yıllarda
kanser tipleri olmasına rağmen hepsi anormal hücrelerin giderek artıyor. Öyle ki 2022 Kasım itibarıyla gönüllü
kontrol dışı çoğalması ile başlar. Tedavi edilmez ise ciddi bağışçıların sayısı 600 bine dayandı.
rahatsızlıklara hatta ölüme dahi neden olabilir.
Bu tehlikeli hastalığa neden olan bazı etkenler ise şun- Türkiye’de organ nakli bekleyen hastalar
lardır: Kalp Akciğer Karaciğer Pankreas Böbrek
1. Sigara ve alkol kullanımı
2. Radyasyona maruz kalma
3. Kötü beslenme alışkanlığı
4. Gıdalardaki katkı maddeleri 704 21 1.167 253 17.594
5. Bilinçsiz ilaç kullanımı Türkiye’de 2022’de yapılan organ nakilleri
6. Aşırı dozda röntgen ışınına maruz kalma İnce
7. Bazı kimyasal maddeler (katran, benzin, boya madde- Kalp Akciğer Böbrek Karaciğer bağırsak
leri, asbest vb.)
8. Hava kirliliği
20 9 2.985 1.307 1
Verilenlere göre kanser ile ilgili aşağıdaki çıkarım- Verilen gazete haberine göre organ bağışı ile ilgili
lardan hangisi yapılamaz? aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
A) Kanser dokulardaki hücrelerin kontrolsüz çoğalma- A) Organ nakli bekleyen hasta sayısı 15 binden fazladır.
sı sonucu oluşur. B) Organ nakli yapılan hastalar arasında kalp nakli ya-
B) Vücudumuzun birçok bölgesinde farklı kanser türle- pılan kişi sayısı en azdır.
ri ortaya çıkabilir.
C) Organ bağışı konusunda toplum bilinci son yıllarda
C) Dengeli ve sağlıklı beslenme kansere yakalanma artış göstermiştir.
riskini azaltabilir.
D) En çok organ nakli yapılan hastalar arasında böb-
D) Doktor tavsiyesi dışında ilaç kullanımı kanseri önle- rek yetmezliği yaşayan hastalar 1. sıradadır.
yici etki yapar.
25. Duyu organları ile ilgili sınıfta yapılan bazı etkinlikler ve bunların sonuçları aşağıda verilmiştir.
Yapılan Etkinlikler:
• Sıra arkadaşınızdan yardım isteyerek gözlerinizi atkı vb. malzemeyle bağlayınız ve 5 dakika boyunca yazı yazmak,
sınıfta dolaşmak, arkadaşlarınızla oyun oynamak gibi etkinlikler yapmaya çalışınız.
• Gözlerinizi açınız. Bu 5 dakikada neler yaşadığınızı ve ne hissettiğinizi yazınız.
• Şimdi de kulaklarınızı tıkaç veya pamukla kapatınız. 5 dakika boyunca arkadaşlarınızla sohbet ediniz.
• Çevrenizdekilerin konuşmalarını dinleyiniz. Bu 5 dakikada yaşadığınız zorlukları ve bu konudaki duygularınızı yazınız.
Sonuçlar:
• Gözlerini atkı vb. malzemeyle bağlayıp sınıfta dolaşmaya çalışan öğrenciler sıralara çarpmış, yürümekte zorlanmışlardır.
• Kulaklarını tıkaç ya da pamukla kapatıp arkadaşları ile sohbet etmeye çalışan öğrenciler arkadaşlarının söylediklerini
tam olarak anlayamamışlardır.
Buna göre yapılan etkinliklerle ilgili;
I. Görme ve işitme engelli bireyler günlük yaşamda birçok zorluk ile karşılaşırlar.
II. Görme engelli bireylere yönelik ortak kullanım alanlarında düzenlemeler yapılmalıdır.
III. Engelli bireyler yaşamlarında çevre ile daha uyumlu olmaları için tüm işlerinde çevrelerinden yardım almalıdırlar.
sonuçlarından hangilerine ulaşılır?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I, II ve III
256

