Page 221 - fen6 TK_cevapsiz
P. 221

6. ÜNİTE                                                                     6. Sınıf Fen Bilimleri
 NOTLARIM
 NOTLARIM
                                        DENETLEYİCİ VE DÜZENLEYİCİ SİSTEMLER



                                                      Sinir Sistemi
                       Merkezi                                                Beş duyu     Susama,     Kan
                       Sinir                                      Bilgi,      organından   acıkma,     basıncı
                       Sistemi                       Vücudu       düşünme
                                             BEYİN   yönetir.     ve hafıza   gelen        uyuma       ve vücut
                                                                  merkezidir.  bilgileri   olaylarını  sıcaklığını
                                                                              değerlendirir.  düzenler.  ayarlar.
                                                          Denge ve         Çizgili kasların  Yapı bakımından
                                                BEYİNCİK  hareket          uyumlu çalış-     beyine benzer.
                                                          merkezidir.      masını sağlar.
                       Çevresel
                       Sinir                                   İç organları   Sindirim, bo-     Nefes alma, hap-
                       Sistemi                      OMURİLİK   kontrol        şaltım, dolaşım,  şırma, yutkunma,
                                                    SOĞANI                    sistemlerini      kusma vb. olayla-
                                                               eder.
                                                                              düzenler.         rı kontrol eder.
                       Nöron (Sinir Hücresi)                       Omurga         Refleksleri     Beyin ve
                                                                                                  organlar
                                                        OMURİLİK   içinde         kontrol         arası iletişimi
                Vücuttaki  Uyarı ve  Merkezî sinir                 bulunur.       eder.           sağlar.
                 tüm      mesajları  sistemi
                dokularla  merkezî  organların
               bağlantılıdır.  sinir  cevaplarını  Doğuştan Gelen Refleks    Refleks          Sonradan Kazanılan
                                                                                                   Refleks
                          sistemine   tepki       Yüksek sesten irkilme  Vücudun dışarıdan   Bisiklet ve araba sürme
                           taşır.    organına     Bebeğin emme davranışı  gelen uyarılara    Örgü örme
                                      taşır.      Dize vurulunca ayağı    gösterdiği ani ve  Yüzme
                                                  çekme                      istemsiz        Dans etme
                                                                            tepkilerdir.


                                                     İç Salgı Bezleri

                                                        Hipofiz   Büyüme   Yaşla orantılı büyümeyi sağlar.
                                                         Bezi    hormonu   Az salgılanırsa cücelik, çok salgılanırsa devlik olur.

                                                         Tiroit   Tiroksin  Büyüme, gelişme ve kimyasal olayları düzenler.
                                                         Bezi    hormonu   İyot eksikliğinde guatr hastalığı olur.

                                                        Böbrek   Adrenalin  Korku, coşku, heyecan gibi durumlarda metabo-
                                                      üstü bezleri  hormonu  lizmayı hızlandırır.
                                                                 İnsülin ve  Kan şekerini düzenler.
                                                       Pankreas  glukagon  İnsülin az salgılanırsa diyabet (şeker hastalığı) oluşur.
                                                                 hormonu
                                     Dişi                         Eşeysel  Ergenlikte dişiye ait özellikleri kazandırır.
                                                       Yumurtalık
                                                                  hormon   Yumurta üretimini sağlar.
                                    Erkek                         Eşeysel  Ergenlikte erkeğe ait özellikleri kazandırır.
                                                        Testis
                                                                  hormon   Sperm üretimini sağlar.


                                                    Ergenlik Dönemi

               Kızlarda Görülen           Erkeklerde Görülen      Ortak Olarak Görülen    Ruhsal Değişiklikler
               Değişiklikler              Değişiklikler           Değişiklikler
               Göğüslerin belirginleşmesi  Sakal ve bıyık çıkması  Boy ve kilo artışı (büyüme)  Kimlik arayışı
               Âdet görmenin başlaması  Sesin kalınlaşması       Deride yağlanma (sivilce   Duygusal dalgalanma
               Yumurta üretilmeye       Spermin üretilmeye       çıkması, ter salgısında artış)  Soyut düşünme
               başlanması               başlaması                Koltuk altı ve cinsel bölgede  Hayal kurma
                                                                 kıllanma

                                                                                                               219
   216   217   218   219   220   221   222   223   224   225   226